MeningBlogim

 UZBEKISTON RESPUBLIKASI, MARKAZIY OSIYODA  JOYLASHGAN,  AHOLISI 39 MILLION. 1991 YIL,  1 SENTIYABRDA  MUSTAQILLIKGA  IRISHGAN, SSSR  TARKIBIDAN,  1991 YIL  AJIRALIB CHIQQAN, UZBEKISTON IQLIMI SUPTROPIK,  AJOYIB,   PAXTAZOR,  TUTZOR,  G'ALLAZORLARI BILAN DUNYODA  AJOYIB URINGA EGA. ISHLAB CHIQARISH HAM YAHSHI RIVOJLANMOQDA, QAZILMA BOYLIKLARINI  DIYARLI BARCHASI  BOR. MUSTAQIL UZBEKISTONDA  YOSHLARGA  SHAROIT YAHSHI YARATILGAN,  UQISH KERAK. MUSTAQIL UZBEKISTONDA  DUNYONI BARCHA  DAVLATLARI BILAN DEPLOMATIK ALOQALAR  URNATILGAN. MUSTAQIL UZBEKISTONDA  TEXNOLOGIYALAR  KERIB KELISHI,  VA  TEXNOLOGIYALAR  BILAN YARATUVCHANLIK   RIVOJLANMOQDA. MUSTAQIL UZBEKISTONDA  MILLIY ARMIYA  MUDAFA  KUCHLI RIVOJLANGAN. MUSTAQIL UZBEKISTONDA  DEHQONCHILIK CHORVACHILIK  YAHSHI RIVOJLANGAN. MUSTAQIL UbZBEKISTONDA  DIYARLI BARCH...

 Dunyoda 3 milliondan ortiq daryo va daryocha bor deb hisoblanadi. Uzunligi 1 000 km dan oshadigan yirik daryolar taxminan 150–170 ta. Uzunligi 100 km dan oshadigan daryolar esa bir necha mingta. Top 20 eng uzun daryolar 1. Nil — taxminan 6 650 kilometr Misr, Sudan, Janubiy Sudan, Uganda, Efiopiya, Ruanda, Burundi, Tanzaniya, Keniya, Kongo Demokratik Respublikasi va Eritreya hududlaridan oqib o‘tadi. 2. Amazonka — taxminan 6 400 kilometr Braziliya, Peru, Kolumbiya, Ekvador va Boliviya yerlaridan oqadi. Dunyodagi eng sersuv daryo hisoblanadi. 3. Yanszi — taxminan 6 300 kilometr Butunlay Xitoy hududidan oqib o‘tadi. 4. Missisipi-Missuri — taxminan 6 275 kilometr Asosan Amerika Qo‘shma Shtatlari va qisman Kanada yerlaridan oqadi. 5. Yenisey — taxminan 5 539 kilometr Rossiya va Mo‘g‘uliston hududlaridan oqib o‘tadi. 6. Xuanxe (Sariq daryo) — taxminan 5 464 kilometr Xitoy yerlaridan oqadi. 7. Ob-Irtish — taxminan 5 410 kilometr Rossiya, Qozog‘iston va Xitoy hududlaridan oqib o‘tadi. 8. ...

 Dunyodagi o‘rmonlar Yerning quruqlik maydonining taxminan uchdan bir qismini egallaydi. Ular Yerdagi eng muhim ekotizimlardan biri bo‘lib, uglerodni saqlaydi, iqlimni tartibga soladi, suv aylanishini ta’minlaydi, milliardlab jonivor va o‘simlik turlariga uy bo‘ladi hamda insoniyat uchun yog‘och, oziq-ovqat va boshqa resurslar beradi. Dunyoda taxminan 60 mingdan 73 minggacha daraxt turi mavjud (ba’zilari hali topilmagan). Eng ko‘p xilma-xillik tropik mintaqalarda, ayniqsa Janubiy Amerikada kuzatiladi.Barcha o‘rmonlar va barcha daraxt turlarini sanab chiqish imkonsiz, chunki minglab alohida o‘rmon maydonlari va o‘n minglab daraxt turlari bor. Shuning uchun o‘rmonlar iqlim, o‘simlik tuzilishi va asosiy daraxtlarga qarab guruhlanadi. Quyida asosiy turlari, dunyodagi eng yirik o‘rmon hududlari va ulardagi asosiy daraxt guruhlari berilgan.Asosiy o‘rmon turlari1. Tropik o‘rmonlar (dunyodagi o‘rmonlarning taxminan 45 foizi) Ekvator atrofida, issiq va nam iqlimda, yillik yog‘in miqdori yuq...

 Antarktida – Yer yuzidagi eng janubiy qit’a va yetti qit’a ichida maydoni bo‘yicha beshinchi o‘rinda turadi. U deyarli butunlay Antarktika doirasidan janubda joylashgan va geografik Janubiy qutbni o‘z ichiga oladi. Qit’a Janubiy okean bilan o‘ralgan.Asosiy geografik ko‘rsatkichlarMaydoni: taxminan 14,2 million km². Bu Yevropa yoki Avstraliyadan katta, lekin Osiyo, Afrika, Shimoliy Amerika yoki Janubiy Amerikadan kichik. Muz qoplami: Qit’aning 98–99 foizi Antarktida muz qatlami bilan qoplangan. O‘rtacha qalinligi 1,9–2,2 km. Faqat 1–2 foizi muzsiz toshlardan iborat (asosan qirg‘oqlar va ba’zi oazislarda). Muz hajmi: Antarktida dunyo chuchuk suvining taxminan 70 foizini va dunyo muzining 90 foizini o‘z ichiga oladi. Agar butun muz qatlami erib ketsa, global dengiz sathi deyarli 60 metrga ko‘tariladi. Balandlik: O‘rtacha balandligi eng yuqori qit’a – taxminan 2 300 metr. Eng baland nuqtasi – Vinson massivi (4 892 metr). Ba’zi joylar (masalan, Denman muzligining osti) dengiz sathidan ...

 Tinch okeani – Yer yuzidagi eng katta va eng chuqur okean. U Yer sathining deyarli uchdan bir qismini egallaydi va boshqa barcha okeanlarning suv hajmidan ko‘proq suvga ega. Nomining kelib chiqishi lotincha “Mare Pacificum” – “tinch dengiz” degan ma’noni anglatadi.Asosiy geografik ko‘rsatkichlarMaydoni: taxminan 165–169 million km² (dengizlari bilan birga). Yer okeanlari maydonining taxminan 46 foizini tashkil etadi va butun quruqlik maydoniga teng yoki undan kattaroq. Hajmi: taxminan 710–724 million km³. O‘rtacha chuqurlik: 4 000–4 280 metr (barcha okeanlar ichida eng chuquri). Eng chuqur nuqta: Mariana jarligidagi Challenger Deep – taxminan 10 924–11 034 metr (Yer yuzidagi eng chuqur nuqta). Qirg‘oq chizig‘i: taxminan 135 663 km. O‘lchami: Shimolda Bering bo‘g‘ozidan (Arktika yaqinida) janubda Janubiy okean/Antarktidagacha taxminan 15 500 km. Eng keng joyi sharq–g‘arb yo‘nalishida deyarli 19 800 km (Panama–Malayziya/Indoneziya). Chegaralari: g‘arbda Osiyo va Avstraliya, sharqda ...

 Hind okeani – Yer yuzidagi uchinchi eng katta okean (Tinch va Atlantika okeanlaridan keyin). U Yerning okean sathining taxminan 20 foizini egallaydi va o‘rtacha eng issiq okean hisoblanadi. Geologik jihatdan eng yosh va eng murakkab okeanlardan biri.Asosiy geografik ko‘rsatkichlarMaydoni: taxminan 70,5–70,6 million km² (dengizlari bilan birga). Yer okeanlari maydonining taxminan 19–20 foizini tashkil etadi. Hajmi: taxminan 264 million km³. O‘rtacha chuqurlik: 3 741 metr. Eng chuqur nuqta: Yava (Sunda) jarligi – taxminan 7 450 metr. Qirg‘oq chizig‘i: taxminan 66 500 km. Shakli va o‘lchami: Taxminan uchburchak shaklida. Afrika janubiy uchi bilan Avstraliya oralig‘ida 10 000 km dan ortiq cho‘zilgan. Eng keng joyi taxminan 7 600 km (Afrika–Avstraliya). Chegaralari: g‘arbda Afrika va Arabiston yarimoroli, shimolda Osiyo (Eron, Pokiston, Hindiston, Bangladesh va Janubi-Sharqiy Osiyo), sharqda Avstraliya va Malay yarimoroli/Sunda orollari, janubda Janubiy okean. Atlantika okeani bilan Af...

 Atlantika okeani – Yer yuzidagi ikkinchi eng katta okean (Tinch okeanidan keyin). U Amerika qit’alari bilan Yevropa va Afrika o‘rtasida joylashgan. Nomining kelib chiqishi yunon mifologiyasidagi Atlas (Atlant) bilan bog‘liq.Asosiy geografik ko‘rsatkichlarMaydoni: dengizlari bilan birga taxminan 106 million km² atrofida (dengizlarsiz 81–85 million km²). Yer okeanlari maydonining taxminan 23–24 foizini tashkil etadi. Hajmi: taxminan 310–350 million km³. O‘rtacha chuqurlik: 3 600–3 650 metr. Eng chuqur nuqta: Puerto-Riko jarligi (trench) – taxminan 8 380–8 600 metr. Qirg‘oq chizig‘i: taxminan 111 000–112 000 km. Shakli: S-shaklida, shimoldan janubga cho‘zilgan. Eng tor joyi Braziliya (San-Roke burni) va Liberiya (Palmas burni) oralig‘ida taxminan 2 850 km. Okean ekvator bo‘yicha Shimoliy Atlantika va Janubiy Atlantikaga bo‘linadi. Markaziy qismida O‘rta Atlantika tizmasi (mid-ocean ridge) joylashgan. Bu tizma ba’zi orollarni (Islandiya, Azor, Sent-Elena va boshqalar) hosil qilgan.Den...

 Shimoliy Muz okeani (Arktika okeani) – Yer yuzidagi beshta okeanning eng kichigi va eng sayozi. U Shimoliy qutb atrofida joylashgan bo‘lib, Yevrosiyo, Shimoliy Amerika va Grenlandiya oralig‘ida yotadi. Okean asosan yil davomida muz qoplami bilan qoplanganligi sababli “muz okeani” deb ataladi.Asosiy geografik ko‘rsatkichlarMaydoni: taxminan 14–15,5 million km² (dengizlari bilan birga). Bu Yer okeanlari maydonining eng kichik ulushini tashkil etadi. Hajmi: taxminan 18 million km³ atrofida. O‘rtacha chuqurlik: 1 000–1 220 metr. Eng chuqur nuqta: Molloy Deep (Fram bo‘g‘ozi yaqinida) – taxminan 5 550–5 577 metr. Qirg‘oq chizig‘i: taxminan 45 000 km. Joylashuvi: Shimoliy qutb atrofida. Atlantika okeani bilan Grenlandiya–Svalbard oralig‘i orqali, Tinch okeani bilan Bering bo‘g‘ozi orqali tutashadi. Okean tubi Lomonosov tizmasi bilan ikki katta chuqur havzaga (Yevrosiyo va Amerasiya havzalari) bo‘linadi. Materik sayozligi (shelf) okean maydonining yarmidan ko‘prog‘ini egallaydi va boshqa ...